Như Con Chim Non Rời Ổ
Lương Thư Trung

Con yêu dấu,



Thế là con đang bắt đầu những ngày thực tập tại hãng PictureTel, trên một vùng đồi hiu hắt, vắng tanh, xa lạ, cách căn nhà trọ của mình tới những bốn mươi lăm phút lái xe, về hướng bắc.
Ba mẹ nhớ lại hồi nào con còn quá bé bỏng, khi ba bị đày đọa trong rừng tràm. Mẹ dắt hai chị em con vào thăm nuôi ba, con ngồi lọt trong lòng ba. Con khoe con đã học thuộc cửu chương, con đã làm được toán cọng, toán trừ, con thuộc những bài học vần ngược, vần xuôi của chị, dù con chưa được đến trường, chưa được đi học. Những điều này, ba được biết, do mẹ con khi rỗi rãnh, lúc nhớ thương và lo cho ba nhiều, mẹ con thường dạy con như vậy để che giấu một nỗi lòng...
Rồi những lần, hai cha con mình, trên chiếc xuồng câu bé bỏng đầy rau muống đồng, hoặc bông súng, mã đề, hoặc cua, ốc, cá, lươn sau một buổi cha con mình trầm mình trong nước trên cánh đồng xa về hướng rạch Bần, để xúc mô, xúc ụ hoặc giăng lưới vào mùa nước nổi tháng tám, tháng chín ở quê mình...
Hoặc mỗi chiều, ba một bên, con một bên, hai cha con mình lùa ven bầy vịt đẻ vào chuồng, vào ổ, sau một ngày cho ăn, chăn giữ trên cánh đồng sền sệt bùn vào mùa cắt gặt vụ lúa Hè Thu tháng sáu, tháng bảy mưa Ngâu...
Trong dòng đời xuôi ngược, dù ở quê nhà hay trôi giạt đến một vùng đất lạ này, lúc nào ba mẹ cũng nghĩ rằng hai con là những người bạn bé nhỏ, thân thiết của ba mẹ. Để được tâm tình, to nhỏ và cũng để chia sẻ những ngọt bùi, những kinh nghiệm mà ba mẹ biết được cùng những lời khuyên dạy ngọt ngào như một quà tặng êm đềm, thân ái.
Như bao nhiêu bậc làm cha mẹ trong cõi đời này, ba mẹ lo cho con từng bước đi, sợ con trợt ngã, té đau. Nhớ ngày nào , mới tới định cư tại thành phố này, hai con đi học, ba ngồi trong nhà cửa đóng kín, qua khung cửa sổ, ba đăm đăm nhìn xuống con đường vắng tanh, mong ngóng con về. Mỗi lần có cơn bão tuyết phủ chụp dữ dội, với những lớp tuyết dày tới đầu gối, ba mẹ bồn chồn, lo đứng, lo ngồi. Nhiều lúc muốn ứa nước mắt, sợ con mình lạc đường hoặc giá lạnh giữa trời. Nhưng rồi mọi khó khăn, bỡ ngỡ cũng qua đi. Ba mẹ mừng vui khi thấy hai con học hành theo kịp bạn bè.
Hôm nay, ngày đầu tiên con đi thực tập. Mẹ con sắp xếp cho con mọi vật dụng cần thiết. Trời mùa đông nơi đây lạnh kinh khiếp! Mẹ con xuống đứng bên con. Chiếc xe đang nổ máy. Mẹ nhắc nhở con đủ điều. Con có biết mẹ của con ứa nước mắt khi nghĩ con một mình lái chiếc xe đơn độc, hòa nhập vào dòng xe cộ ngập trùng, vun vút trên xa lộ liên bang, mà ngày nào, mỗi lần đi đâu, đều có ba ngồi bên cạnh! Con như con thuyền nhỏ đang đi trên dòng sông lớn, rộng thênh thang phía trước. Con như cánh chim non vừa chập chững tập bay xa cái ổ ấm êm, mà ở đó, mới hôm qua, con chim non còn chờ mẹ đút mồi, tíu tít mỗi ngày. Ba mẹ lo cho con, lo cho con thuyền nhỏ trên dòng sông, lo cho cánh chim non rời cái ổ ấm êm bằng rơm, bằng cỏ êm đềm...
Trời thì giá buốt. Nước đông thành đá. Tuyết lại bắt đầu rơi thêm. Ba mẹ lo con không có kinh nghiệm lái xe. Khi con đi rồi, ba bồn chồn trong lòng, cầu nguyện... Ba cứ thấp thỏm lo sợ. Ba tính từng giờ, từng phút, để đoán xem giờ con rời khỏi hãng. Ba gọi điện thoại cho con mấy lần, nơi con ở trọ. Chú Dự nói con chưa về, làm ba càng lo lắng, cuống quít thêm...
Thế mới biết, ngày xưa, cách nay trên bốn mươi năm, ông Nội của con cũng lo cho ba như vậy, khi ba một mình lên tỉnh dự kỳ thi tuyển học sinh vào lớp đệ thất trường công lập. Hoặc sau này, khi ba đi thi Trung học, ông Nội con dặn ba ráng làm bài. Vì ông Nội con nghĩ mình già yếu rồi, chỉ biết chữ Nho, chữ Hán, không biết chữ Quốc ngữ, nên có đi theo cũng không giúp ba được, còn làm ba lo lắng thêm. Nói thì nói vậy thôi ! Chứ khi tan giờ thi, trên đường về nhà trọ, phía bên kia dốc cầu Hoàng Diệu, ông Nội con từ dưới quê lên hồi nào, trong bộ đồ bà ba trắng tinh, mang đôi guốc vông, đi ngược lên dốc cầu để đón ba. Ba còn nhớ như in lời ông Nội con: "Làm bài được không con?"
Bây giờ, đối với con, tấm lòng của ba, không khác gì ông Nội của con dành cho ba ngày xưa.
Bà Nội của con cũng vậy. Con biết đó, người mẹ nào cũng bấm ruột, bấm gan để cho con mình đi xa, dù xa một ngày, một buổi. Hồi ba còn học lớp nhứt hoặc lớp đệ thất, tương đương với lớp năm, lớp sáu bây giờ, bà Nội con phải để ba lên tỉnh học xa nhà. Vì nhà mình nghèo, nên ba phải tự túc nấu cơm, chứ không đóng tiền ăn cơm tháng như các bạn khác. Mỗi lần cuối tuần, ba thường về nhà lấy thêm gạo, thêm củi. Bà Nội cứ xoa đầu ba hoài, hôn lên trán, lên tóc. Lo làm hết món bánh này đến món bánh khác cho ba ăn. Rồi cắp nắp, cụ bị từ trái ổi, trái chanh, từ cái áo, cái khăn cho ba. Bà Nội con không quên cho ba thêm tiền để mua cá, mua tập vở, sách học. Bán được chục quít, chục xoài, quày cau, buồng chuối, bà Nội con gói trong tấm giấy dầu để dành dụm cho ba đi học.
Bà Ngoại con cũng cùng một tấm lòng. Ngày gia đình mình chuẩn bị cho chuyến lưu lạc này, Ngoại hết nắm tay mẹ con rồi nắm tay hai con. Bà Ngoại bịn rịn, căn dặn mẹ con, rồi căn đặn con điều này, điều khác, không muốn con cháu đi xa mình.
Bây giờ, mẹ con cũng giống bà Nội, bà Ngoại. Nhất nhất món ngon, vật lạ gì mẹ con cũng chờ các con về, cùng nhau ngồi lại với nhau, mẹ con mới vui, mới thấy ngon. Vắng một đứa là thấy nhà trống vắng rồi. Từ đời nào cho tới đời nào, làm cha mẹ như mặt trời phát ra những tia nắng ấm, làm mưa cho xanh tốt mùa màng. Từ trên cao chiếu xuống, từ trên cao mưa xuống, bao la, từ tâm, rộng khắp, mãi hoài, không mệt mỏi...
Con yêu dấu,
Chiều hôm qua, tuyết lại rơi nhiều. Mẹ nhắc ba lên đón con về, vì sợ trời trơn trợt. Ngồi ngoài xe, nơi bãi đậu xe của hãng, ba nhìn những người làm ở đó lũ lượt ra về vào giờ tan sở. Ba dõi mắt tìm con. Với hằng ngàn công nhân người bản xứ lão luyện trong chuyên môn, già dặn với tuổi đời, ba thấy con thật bé nhỏ hòa vào dòng người ấy, còn ngây thơ, khờ dại. Ba nao nao trong lòng. Một đứa bé Việt Nam, ở một vùng quê hẻo lánh xa mù, mới ngày nào có ba còn đi "cải tạo". Rồi đứa bé ấy theo mẹ thăm nuôi ba, bị chìm đò, bị phỏng xăng, phỏng lửa, bị ngộp nước, bị chết chìm, chết hụt thật tội nghiệp mà không có người nào cứu vớt con ngoài người mẹ hiền!!! Giờ con đang phải chiến đấu đơn độc, lẻ loi, âm thầm trong dòng người xa lạ này. Một cuộc chiến đấu không dễ dàng chút nào! Ba tưởng tượng đến ngôn ngữ con phải nói với họ, cung cách con phải ứng xử với họ, cùng công việc con phải làm với họ mà thương yêu con biết bao nhiêu! Ba nghĩ rằng con như một người chiến sĩ tí hon trong mặt trận" Đời ". Một mặt trận, nếu ba được phép tham dự như con, ba sẽ bị đánh giạt ra ngay tức khắc. Vì ba đã già yếu, chậm chạp, không còn bắt kịp với dòng tiến hoá của khoa học, của nhân loại, của xứ sở văn minh này. Ba về kể lại những ý nghĩ của ba trong lúc ngồi chờ con, cho mẹ con nghe. Mẹ con rất xúc động.
Con yêu dấu,
Cái lo lắng của ba mẹ là cái lo lắng của người già. Niềm tự tin của con là niềm tự tin của tuổi trẻ. Vượt lên trên cái lo lắng của ba mẹ là tấm lòng bao dung, yêu thương, bảo bọc vô bờ, cùng những kinh nghiệm của mấy mươi năm già nua, lăn lóc, phong trần. Đôi lúc không còn hợp thời, hợp cảnh, nhưng không phải hão huyền, vô ích. Chị con và con còn phải học hỏi nhiều hơn ở trường, ở nơi làm việc, ở ngoài đời, kể cả những kinh nghiệm già nua của ba mẹ. Cánh chim non dễ mỏi như con thuyền nhỏ ra giữa dòng sông lớn, dễ bị gió dập, sóng dồn. Mỗi lần nghĩ tới điều đó, ba mẹ thấy thương yêu các con biết dường nào!!
Hỡi những cánh chim bé nhỏ của ba mẹ ơi! Các con hãy tiến lên như các con đã chọn cho mình một lối đi và đang bay về phía trước, trong dòng đời!

Thân ái,
Ba mẹ.